Tövbe

Kurtuluşa Kavuşmak Ve Daha Temiz Bir Yaşama Sahip Olmak İçin Bir Eylem

5.1 Musevilik Görüşü

Musevilerde “tövbe” eylemi önemlidir. Günahları affettirmek için sabah, öğle ve akşam dualarında tövbeye yer verirler.[1] Günde üç kez yapılan dua zamanında bilerek ya da bilmeden işlenen günahların Allah’tan bağışlaması istenilir. Özellikle gece yapılan son duada hem kendisine yapılan hataları bağışlamak hem kendi günahlarını bağışlamasını Allah’tan istemek önemlidir.

Musevilikte tövbe, insan günah işlediğinde hatasını anlayıp bir daha bu hatayı yapmayacağına söz vermek olarak açıklanır. Hatalar “Allah’a yapılan ve insanlara yapılan” olarak iki başlık altında sınıflandırılır. Allah’a yapılan hatalar bir daha tekrar edilmeyeceğine söz verildiğinde bağışlandığına inanılır. İnsanlara yapılan hatalar konusunda Allah’tan bağışlanma istenmeden önce, o kişiden gidip bağışlanılmayı istemek, sonra Allah’ın önünde tövbe etmek önemlidir.[2]

Tövbede şu üç unsur bulunmalıdır:

  • İtiraf (Viduy)
  • Hatayı bırakmak, pişmanlık duymak
  • Bir daha yapmamak[3]

Musevilerin “tövbe” anlayışı Tevrat’ın temellerinde yer alır. Musevi inanç uygulamalarında “Roş Aşana [dinsel yılbaşı] ile başlayan ve Yom Kipur ile sona eren 10 günlük devreye ‘Aseret Yeme Teşuva’ yani10 günlük Tövbe Günü denir.”[4] Bu Tövbe süresinde kişi kendisini iyice gözden geçirip samimi bir pişmanlık duyarsa Kipur gününde affedilme hakkını kazanır.

Yom Kipur af günü anlamına gelir.[5] Yom Kipur Gününde, Sinagogda sabahtan akşama kadar yapılan ibadette günahlar itiraf edilir.[6] Yahudi takviminin en önemli, en yüce ve en kutsal günü olarak kabul edilir. Yom Kipur pişmanlık, dua, yakarış, kişinin vicdanıyla hesaplaşarak yargılanma ve sonra da kendini yenileyerek temize çıkma, Teşuva’ya ulaşma günüdür.[7]

Tapınak (Bet-Hamikdaş) yıkılmadan önce Günahları Bağışlatma Gününde (yani Yom Kipur’da), Harun kâhin olarak Tanrı halkının (Musevilerin) günahlarına aracılık etmek için, En Kutsal Yer’e[8] girmeden önce kendini bağışlatmak için kurban sunardı. Sonra Harun halkın günahlarına karşılık iki teke alıp birini Rab, ötekini Azazel için ayırırdı. Harun, En Kutsal Yer’i, Buluşma Çadırını, sunağı kurbanlarla arındırdıktan sonra, ellerini tekenin başına koyarak, Tanrı halkının günahlarını açıklayarak bunları tekenin başına aktarır ve tekeyi çöle gönderirdi (Lev.16:8-10, 21,22).

Günümüzde Kudüs’teki tapınağın yıkık olması nedeniyle Hz. Musa döneminde uygulanan kurban sunuları gerçekleştirilemiyor. Bunun yerine, Yom Kipur öncesinde “Kaparot” uygulanıyor. Kaparot, ailenin her ferdi için bir tavuk ya da tüm aile için bir tavuğun dua edilerek kesildikten sonra etinin yenmesi için fakirlere verilmesidir.[9]

[1] Türkiye Hahambaşılığı. İbrani Din Bilgisi Özetler. İstanbul, 1992. s.26

[2] a.g.e., s.59

[3] a.g.e, s.59

[4] a.g.e., s.41,42

[5] a.g.e., s.42

[6] a.g.e., s. 42

[7] Suzan Alalu, Klara Arditi, Eda Asayas, Teri Basmacı, Fani Ender, Beki Haleva, Dalya Maya, Ninet Pardo, Sara Yanarocak. Yahudilikte Kavram ve Değerler Dinsel Bayramlar- Dinsel Kavramlar-Dinsel Gereçler. Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş.: İstanbul: 1996s. 46

[8] Antlaşma Sandığı’nın bulunduğu bölüm; Tanrı’nın tahtının bulunduğu yeri simgeliyordu. (Çık.26:33)

[9] Suzan Alalu v. diğer. Yahudilikte Kavram ve Değerler Dinsel Bayramlar- Dinsel Kavramlar-Dinsel Gereçler. Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş.: İstanbul, 1996. s.46